Kino Mistrzów: Ken Loach

Urodzony 17 czerwca 1936 w Nuneaton (Warwickshire) Loach dorastał w niezbyt zamożnej robotniczej rodzinie. Trudne doświadczenia dzieciństwa przeniosły się na całe życie artystyczne reżysera. Po ukończeniu szkoły średniej przez dwa lata pracował w lotnictwie wojskowym (Royal Air Force). Później studiował na wydziale prawa w Oxfordzie. To tu – na razie na deskach teatralnych – narodził się Loach-reżyser.

Nigdy nie został prawnikiem. Po studiach pracował w teatrze i telewizji. Po kilku latach zamienił kanał ABC na prestiżową stację BBC, gdzie wspólnie z Tonym Garnettem nagrał serię filmów dla programu “The Wednesday Play”. Okazały się ona tak kontrowersyjne (obaj twórcy byli zagorzałymi socjalistami), że wywołały polityczną debatę. Rewolucyjna była również ich forma filmowa: połączenie neorealizmu z Nową Falą zaowocowało nowym gatunkiem zwanym “docudramą”.

Konserwatywni Anglicy nie lubią filmów Kena Loacha, zdobywcy Złotej Palmy w Cannes za “Wiatr buszujący w jęczmieniu” – bezkompromisowy obraz o niepodległościowych walkach Irlandczyków w latach 20. XX wieku. Wytykają reżyserowi, że prowokuje konflikty, uparcie powracając do “trudnych” tematów angielskiej historii, przypominając o wyzysku, bezrobociu, braku mieszkań i problemie irlandzkim. Sam reżyser całkowicie się z takimi opiniami nie zgadza. Ale choć Loach nie wierzy w interwencyjną siłę kina, chętnie ustawia swoją kamerę tam, gdzie dzieje się niesprawiedliwość. I często powtarza: “Kino nie jest ruchem politycznym ani partią. To tylko filmy, które w sposób najlepszy, jak to tylko możliwe, włączają się w publiczną debatę”.

Reżyser nie kryje jednak ani w wywiadach, ani w swoich filmach konsekwentnego pesymizmu. Dlatego z zasady interesują go ludzie przegrani: bezrobotni z Sheffield (“Spojrzenia i uśmiechy”), zniewoleni przez system (“Ojczyzna”), prześladowani w rządzącej przez torysów Anglii (“Wiatr w oczy”, “Ladybird, Ladybird”) czy ofiary republikańskiej rewolucji (“Ziemia i wolność”). Nie jest to bynajmniej wybór wyłącznie polityczny – Loach przyznaje, że ludzie przegrani, którzy nie mają już nic do stracenia, idą na całość, co stwarza więcej możliwości dramatycznych.

Niekiedy oskarża się społecznie zaangażowane kino Loacha o propagandę, jednak nikt nie odmawia reżyserowi niezwykłego zmysłu obserwacji – surowej, wnikliwej i pozbawionej malowniczej stylizacji. Twórca nagrodzonego w Cannes “Riff-Raff” nie znosi retuszów i niepotrzebnego inscenizowania na planie. Kręci w autentycznych wnętrzach i plenerach, angażuje nieprofesjonalnych aktorów i pozwala im na improwizację. Co ciekawe, reżyserskie szlify Loach zdobywał w telewizji, gdzie realizował tzw. fabularyzowane dokumenty. Już wtedy zresztą nie ukrywał, że jest zatwardziałym socjalistą, a jego dokumenty i filmy odzwierciedlają idee lewicy i jej doświadczenia. Przyznaje jednak przewrotnie, że “Stalin przyniósł socjalizmowi większe szkody, niż ktokolwiek inny”.

Pesymista Loach, pięciokrotnie nagradzany w Wenecji (w tym za całokształt pracy), popiera jednak niepoprawny idealizm swoich bohaterów, którzy podejmują fatalne w skutkach decyzje, ale ich wybory okazują się ostatecznie swego rodzaju moralnym zwycięstwem. Mimo krytycznych poglądów na temat rzeczywistości reżyser wierzy w zwycięstwo ideałów, a przede wszystkim – w ludzi, ich zdolność przetrwania i budowania trwałych więzi. Nawet to jednak nie przysparza mu sympatii brytyjskich władz i telewizji. Każdy kolejny film Loacha wyczekiwany jest z niepokojem. “Ojczyzna” i “Tajna placówka” uznane zostały za jawnie antybrytyjskie, a “Ziemia i wolność”, napiętnowane nawet przez lewicowych krytyków, wywołały ogólnonarodową debatę nad rewizją hiszpańskiej historii. Poza Anglią Loach uważany jest jednak niezmiennie za jednego z najwybitniejszych twórców kina społecznie zaangażowanego. Każdy niemal jego film trafia na najbardziej prestiżowe światowe festiwale, z których rzadko wyjeżdża bez nagród. Twórca nagrodzonego przez jury w Cannes “Wiatru w oczy” przez lata był też jednym z mistrzów Krzysztofa Kieślowskiego, który otwarcie przyznawał, że podziwia Loacha za niezmiennie radykalne poglądy, surowy styl i prawdziwie współczujące spojrzenie.

źródło: Canal+

___________________
Oto nasze propozycje i harmonogram pokazów:
 
➡️ 7-13.06.2019
18:00 Whisky dla aniołów / Wielka Brytania 2012 / 100 min.

Robbie, Albert, Rhino i Mo spotykają się na życiowym zakręcie. Są bezrobotni i spłukani, ale mogą na siebie liczyć. Mo to kleptomanka, która niczego się nie boi. Albert nie wie, w jakim roku żyje, ale potrafi błysnąć genialnym pomysłem. Robbie ma wrażliwy węch i głowę na karku, a Rhino poczucie humoru, które rozbroi każdego. Razem mogą wszystko. Czeka na nich najdroższa whisky na świecie, szkocki kilt i przygoda, której długo nie zapomną.

 
➡️ 14-20.06.2019
18:00 Klub Jimmy’ego / Irlandia, Wielka Brytania 2014 / 109 min.
Pokazywany w oficjalnej selekcji festiwalu filmowego w Cannes  w 2014 r. „Klub Jimmy’ego“ stanowi zamknięcie ważnego etapu w kinematografii światowej, który wyznaczył swoimi filmami Ken Loach. Jest tematycznym dopełnieniem jego najgłośniejszego, nagrodzonego Złotą Palmą dramatu „Wiatr buszujący w jęczmieniu“ i jednocześnie dużo jaśniejszą opowieścią o przedwojennej Irlandii, w której nie zabraknie charakterystycznego dla tego twórcy poczucia humoru.

Stworzyć młodzieżowy klub. Miejsce, w którym można się uczyć, wymieniać poglądy, otwarcie mówić o tym, co się myśli, bawić się, tańczyć. Czy to grzech? Na prowincji w Irlandii lat trzydziestych ubiegłego wieku, nikt by się na coś takiego nie odważył. Nikt, poza Jimmym Graltonem.

„Klub Jimmy’ego” to opowieść o barwnym życiu niepokornego wizjonera, który uczył młodych ludzi niezależnego myślenia i czerpania radości z tańca, za co w katolickiej Irlandii stał się wrogiem numer jeden. Historia, w której powraca wciąż aktualne pytanie: na ile kościół może ingerować w nasze życie?

➡️ 21-27.06.2019
18:00 Ja, Daniel Blake / Wielka Brytania 2016 / 100 min.

Niesamowicie wzruszająca i pełna humoru historia dojrzałego mężczyzny, który decyduje się pomóc samotnej matce z dwójką dzieci stanąć na nogi. Jednak gdy sam zacznie starać się o rentę, trafi w tryby bezdusznej, biurokratycznej machiny niczym z powieści Franza Kafki. Pomimo obojętności urzędników i kolejnych wyzwań, jakim muszą sprostać w codziennym życiu, Daniel i Katie na nowo odnajdą radość życia i prawdziwą przyjaźń.

Pokazy znajdują się w kwietniowym repertuarze kina, wstęp tak jak na pozostałe pokazy: 13 zł (Tani Wtorek – 10 zł, Środa Studencka – 10 zł)

Kalendarz

Wrzesień 2019